Birk

Hyggja vit á heimasíðurnar hjá størstu skúlum í Føroyum, so finna vit rímiligvís frágreiðingar um lesing sum miðlandi fatan av tí, ið lisið verður, hvørt tað so er innaní til sín sjálvs, ella til almenningin at fata og fáa samanhangir eftir upplesturin. Henda gongd er í mínum oyrum farin at plága Útvarpið hjá Kringvarpinum. Ikki tí, knortlut mál er ein væl dyrkað disiplin og siðvenja í skriviborðsføroyskum, sum bókmentunarliga varð tikið fram í sendingini Orðavali í morgun við tveimum rithøvundum sum dømi. Kanska eitt sindur stirvin sending, sum manglar tað flow, ið fyrr var, tá Elin Henriksen var tann, sum fekk mikrofonina og tí gjørdist miðlandi miðdepilin. Men ikki so stereotypt tilgjørt, sum hjá Jóhan Hendrikki í fyrndini, ið nú verður brúktur sum eitt fornrelikt, serliga við talskipanini. Røvarasprog kunnu øll skapa, vilja tey halda onnur burtur. Størsti skúli, Glasir , hevur vanligu drúgvu frágreiðingarnar, ið eyðkendar eru úr skúlaverkinum, um allar lærurgreinar frá byrj...

  Tóri Slættalíð, sum er námslektari í kt-didaktikki og støddfrøði á Fróðskaparsetri Føroya, sigur, at brúki eg Edge-kagan á telduni, so fái eg atgongd til Copilot á síðupanelinum. Men tá fær kjattbotturin eisini atgongd til ymiskt, sum er opið á síðuni. Fyri aðru ferð havi eg eftir stuttari tíð lagt til merkis, at Copilot, sær, hvat eg havi opið á skíggjanum. Tað ljóðar sum tann reina paranoia og ein óskrivaður kapitil í framtíðarsøguni 1984 um Big Brother. Men nú er veruleikin lendur her og innlagdur í telduna hjá mær. Á góðum føroyskum sær Copilot, hvat eg leiti eftir, og hvat eg síggi í kaganum framman fyri mær beint nú. Fyrra dømið er, tá eg á Wikipedia leiti eftir Emmanuel Todd. Seinna dømið er, tá eg á sama staði, Wikipedia, beri saman Judit Butler og Frantz Fanon. Eg havi í báðum førum strikað undir við reyðum, omanfyri og niðanfyri, har Copilot sigur seg síggja, hvat eg havi opið á telduskíggjanum. Ein nýggj bókasavnstænasta. Effektiv, men eitt sindur óunnilig. Og eg vei...

Í útvarpssendingini Kultura hjá Lív Mikkelsen slapp eg at nevna tveir góðar útlendskar filmar, eg sá í undanfarna ári. Nú eru so nógvir mátar at meta um og taka støðu til, hvat ein góður filmur er. Hann kann verða góður sum filmur, máldur eftir filmslistarligum virðum, hann kann verða góður, tí hann er týdningarmikil í tíðini, tí hann tekur upp evni á ein hátt, sum angin annar ger. Og so er tað sjálvur miðilin, filmur, sum amerikanski ummælarin, Roger Ebert (1942-2013), helt vera bestu empati maskinu, empathy machine, at lýsa samansett og torgreidd mál. Filmarnir eru Vejen hjem og Frankenstein . Undir yvirskriftini Góður filmur til undirvísing skrivaði eg soleiðis um biograffilmin  Vejen hjem: Vegurin heim - ein danskur filmur um radikalisering Haldi, at danski filmurin "Vejen hjem" er alt ov góður og aktuelt viðkomandi til ikki at brúka í skúlanum, nú hann bæði er virðisløntur og tøkur til undirvísing. Tí deili eg hetta uppskot um at brúka filmin í undirvísingini. ”...

Emmanuel Todd (Wikipedia) Í dag, nú árið rennir út, fekk eg ein fyrilestur í mín innbakka um, hví vit skulu halda við Putin, ið sum Páll púra einsamallur stríðist við lívinum sum innsatsi, altíð árvakin at bjarga Ukraina og øllum ukrainum í verðini, undirmenniskjunum, sum Stalin svøltaði, so hermenn hansara kundu fáa stuldursføði árini 1932-33, tá fólkadrápið Holodomor fór fram.  Av tilvild varð tað uppdagað, tá valisiski journalisturin, Gareth Jones, rendi seg í hendingarnar og kundi siga heimssamfelagnum frá um dokumenteraðu ógerðirnar.  Dokumentatión er alt. Fyrilesturin í innbakkanum er eitt enskt brot úr fronsku bókini hjá Emmanuel Todd, "Týndi Vesturheimurin", La défaite de l'Occident (2024), har sagt verður, hvussu protestantisma hevur tikið beinini undan avindustrialiseraða og nihilistiska vesturheiminum.  Tí er narrativið, at Putin longu hevur vunnið á Vesturheiminum.  Eftir er tí bara legitimerað rættvísgerð, sum Putin nú á fjórða ári starvast við, telj...

Mynd Breddin KVF 18. novembur 2025 Onkur vil stillisliga gjalda meira fyri tey, sum hava minni og halda, at trupulleikin við stættarsamfelagnum hvørvir sum stormur í einum tekoppi, gera vit tað. Tað framgongur í Breddanum , flaggskipinum hjá Kringvarpinum, har Sigurjón Einarsson í dag er redaktørur, saman við Birgit Carinu Eliasen og Alvin Ellebye, teknikara. Í sendingini hoyra vit í telefonini Regin Marnersson, stjóra í skúlanum úti á Fløtum, sum er hin størsti í landinum, og landstýrismannin Djóna Nolsøe Joensen við ábyrgd fyri økinum, ið hevur eina dóttir í hondbóltsflokkinum, sum ljós verður varpað á. Gestir í sendistovuni eru Hedvig Johansdóttir fyri Barnabata, Vagn Foldbo fyri Undirvísingarstýrið og Lillian Bjarnadóttir Poulsen er foreldraumboð fyri skúlastýrið í Skúlanum við Løgmannabreyt fram til 2028. Hetta er Breddin í Kringvarpinum í dag. Evnið er tann trupulleiki, sum hevur tikið seg upp við tað, at ein hondbóltsflokkur á skúlanum hevur tikið ta í mínum eygum marghát...

Gløgg er komið á borðið, Beatles sangir úr Vestmanna eru í væntu í Reinsarínum, jólagávur frá Netflix eru longu komnar og brúktar, og Trump vil hava BBC á húsagang. Vónandi fær hann ikki ta gávuna. Í dystopisku tonkunum úr maskulinistisku tjúkkbókini og manifestinum ”Hey :-)” frá Trygva á Bókadøgum í Norðurlandahúsinum, verið eg brotin av, tá indiski Savio prikar meg á økslina. - Hvat sigur tú til loligohøgguslokk, loligo forbesi, úr Miðjarðarhavinum, sum nú er komin so langt norður, hann sleppur, spyr Savio í Barbara Fish House, og sigur, at hann er nýveiddur á Føroyabanka. - Jú takk, hann vil eg fegin smakka, loligohøgguslokkin av Bankanum. Fyrstu ferð, eg møtti Savio , ið er úr Goa í India, var fyri hálvsjeynda ári síðan í hesum somu hølum og køki í Baianstovu . Nú er Siddesh, sum er úr sama indiska býi, kokkur saman við Savio, ið er matstovuleiðari. Tíggju-armaði høgguslokkurin er eksotiska moyrur og reinur í smakkinum, stoktur á pannu í ein minutt. Afturvið eru leim og bacalao k...

  Í Breddanum í gjár, har Gasa og Ísrael vóru evnið, tvey ár eftir Hamasálopið á tónleikafestivalin Nova, har 378 vórðu myrd og 44 rænd, hoyrdist aftur hesin søguligi setningur, sum amerikanski senatorurin, Hiram Johnson (1866-1945), segði í 1917: ”The first casualty when war comes, is truth”. Sama segði ísraelski sendiharrin, Jonathan Lebel, í Varpinum í fjør á framsýning við minniskortum frá Nova festivalinum, sum Maigun Solmunde hevði fyriskipað. Styrkin er at dokumentera, segði hann, og vísti á røttu tølini fyri ræðuleikunum á Nova festivalinum. Hamasatsóknirnar steðgaðu ikki her, men hildu fram, so samlaðu tølini á teim dripnu og rændu øktust við stórari ferð. Tosaði tá við sendiharran um, hvussu hesin deyðsspiralur og -kultur kann steðgast. Í allari vápnadubbingini og misinformatiónini lendu vit á fátæksliga orðinum skúli . - Trúgvi, at einasti máti at byrgja fyri hesum fyri okkum so óskiljandi hendingum, er upplýsing og aftur upplýsing. Til tess hava vit skúlan. Kanska...

  21 ára gamli Lassi Havsteinsson Klein, sum er av Sandi, skal umboða Danmark í Ungtalentkappingini hjá Escoffier, Jeunes Talents Escoffier. Eg hitti hann til eitt prát í Tórsbyrgi í 2022. Lassi er í kokkalæru á Søllerød Kro, sum nógvir føroyingar kenna, tí har arbeiddi navnframi Jan Restorff, sáli, tænari ella uppvartari, í mong ár. Lærumeistarin hjá Lassa, Brian Mark Hansen, sum er høvuðuskokkur á Søllerød Kro, varð spurdur, um at finna ein kokkalærning, og Lassi varð valdur. Brian Mark Hansen er kendur í gastronomiska heiminum. Hann vann kappingina Bocuse d'Or í 2022, sum verður kallað heimsmeistarakappingin í kokkalist. Í hesum døgum fyrireikar Lassi seg til Ungtalent kappingina hjá Escoffier, sum í ár verður hildin í London hin 31. oktober. Lassi hevur fingið eitt toymi av dugnaligum vegleiðarum, sum skulu ráðgeva honum í kappingini. Jeunes Talents Escoffier er ein altjóða kapping í gastronomi, skipað av Disciples Escoffier fyri ungar kokkar og tænastufólk und...

  Sum skrivari í føroyska Miðflokkinum varð Ólavur í Geil í døgunum 23.-29. august í ár boðin til Ísraels at vitja. Ísraelska sendistovan sendi innbjóðingina, sum Hannah Goldshmidt, ið hevur norðurevropeisk sambond um hendi fyri ísraelsku uttanríkistænastuna, hevði lagt til rættis. Innbjóðingin varð send til Political Staffers Delegation From the Nordic Countries, tað vil siga starvsfólkum hjá politiskum flokkum í Norðurlondum. Nógvir føroyingar hava vitjað í Ísrael. Hetta var onnur ferðin hjá Ólavi í hesum landi, ið fleiri av heimsins rithøvundum seta, ikki bara ovarlaga, men eisini á ein heilt serligan stiga.  Vit kunnu nevna okkara egna Kristian Osvald Viderø, sum í ”Ferð mín til Jorsala” skrivar um ferðina, hann gjørdi til Jorsalir, tað er Jerúsalem, í 1952 og fimm ár seinni gav út í bók. Svenska Selma Lagerlöf gav fyrst í 1900talinum út Jerusalem, har hon í tveimum bindum letur karga veruleikan heima í Dalarna renna saman við ein bíbilskt poetiskan frælsisdreym í Heilag...

  Vegurin heim - ein danskur filmur um radikalisering Haldi, at danski filmurin "Vejen hjem" er alt ov góður og aktuelt viðkomandi til ikki at brúka í skúlanum, nú hann bæði er virðisløntur og tøkur til undirvísing. Tí deili eg hetta uppskot um at brúka filmin í undirvísingini. ”Vejen hjem” vann í ár áskoðaravirðislønina, Årets Svend á filmsdøgum í Svendborg, sum Foreningen af Danske Filmudlejere hvørt ár skipar fyri. Felagsskapurin umboðar allar filmsútleigarar í Danmark, og ger soleiðis av, hvørjir filmar koma í donsku, føroysku og grønlendsku biografarnar. Tá nýggi danski filmurin varð sýndur í Føroyum, varð undir spyrjandi yvirskriftini Hvussu langur er vegurin heim? sagt soleiðis um hann: Í nýggja danska spenningsfilminum ”Vejen hjem” hevur Nikolaj Lie Kaas (f.1973) høvuðsleiklutinum sum Christian, ið verður tvungin at taka støðu til og svara spurninginum ”Hvussu langt vilt tú fara, at bjarga tí, tú elskar?” Í eini desperatari roynd at finna sonin, Adam, letur Ch...

Skúlaárið er byrjað og týsdagin hin 19. august fóru 8. og 9. flokkarnir í Tvøroyar skúla saman við lærarunum Hildur, Alexandru, Wiviku og Elini at vitja søguligu framsýningina í mentanarhúsinum SALT. - Har sæst, hvussu stóra og sermerkta saltgoymslan, ið vit í dag kenna sum okkara mentanarháborg SALT, ið stendur fyri Sound Art Live Theatre, bleiv til. Heitið á framsýningini er “1938”, ið er árið, tá bygningurin bleiv til eftir bara einum hálvum ári, siga næmingarnir í skrivi til birkblog, sum tey hava lisið. Framsýningin hevur staðið uppi síðan á jóansøku og heilt fitt av fólki hava vitjað og víst henni áhuga. Hon er umfatandi við stórum og góðum svørthvítum fotomyndum, sum vístu alla gongdina, frá sprongt varð, fyri at planera og heilt til dekkaða veitsluborðið við franska víninum, tá stásiligi bygningurin stóð liðugur. Rói Einarson hevur við hepnari hond sett framsýningina upp. - Myndirnar hanga í tiðarrøð, so lætt er at fylgja gongdini frá einum enda í annan. Miðskeiðis komin ...