Skip to main content

Posts

Mentan, mjólkan og ítróttur

  Avvísta IOC málið gevur okkum høvið til aftur at hyggja at samgonguskjalinum hjá landspolitisku heimaflokkunum og framhaldandi mjólkanini hjá ítróttini í tí almenna heimageiranum nú og framyvir. IOC er ein nýggj avbjóðing, og fær ivaleyst tey flestu at skilja, at vit mugu gerast ein sjálvstøðug tjóð. Undir yvirskriftini Mentamál síggja vit í Samgonguskjalinum tíggju punkt, har tey fyrstu átta eru av slagnum, sum Jacob Haugaard fann uppá sum eina parodi yvir lyfti hjá øðrum politikarum, tá hann stillaði upp í 1994, og bleiv valdur, helst uttan at hava ætlað og enn minni væntað tað. Tey seinastu tvey eru av serligum ørindaslagi, tí mentanar- og fíggjarpolitiskt venda tey sær beint móti IOC og ÍSF, sum eru vagnarnir, ið fara at finna okkum frælsi til egna umboðan úti í ítróttaheimi og kanska heimi yvirhøvur. Hesi eru mentamálini hjá samgonguni: Føroyska málið og mentanin eru grundarsteinurin undir okkara samleika. Tað er av alstórum týdningi, at hesi verða vard og styrkt á ø...
Recent posts

Faderhuset

Mikukvøldið varð nýggi danski filmurin "Faderhuset" sýndur fyri fullum húsum í Filmsfelagnum. Stjørnan, Trine Dyrholm, sást í høvuðsleiklutinum sum hin veruliga Ruth Evensen, ið keypti søguliga og nógv umrødda Ungdomshuset frá 1897 við Jagtvej 69 á Nørrebro í Keypmannahavn. Ár 2000 hevði kommunan selt húsini til eitt felag, sum síðan seldi húsini til fríkirkjuna Faderhuset. Á heysti 2006 bað kirkjan, sum í pørtum av aktuella filminum verður kallað ein sekt, løgregluna rudda húsini, so øll tey ungu andstøðufólkini, ið høvdu brúkt húsini til undirgrundspall og tilhaldsstað, kundu verða sett á dyr. Pressan er væl umboðað, tá farið verður undir at taka húsini niður hin 1. mars, og út móti midnátt hin 6. mars er alt jarðlagt. Sjónvarpsstøðir filma ógvusligar samanbrestir og fleiri enn 700 ung verða handtikin millum kastiskjúts og brennandi bilar. So er pallurin strikaður av í miðlunum og øll síggja og fylgja við, har hin góði og óndi bresta saman á opnum skermi. Helst er n...

Tryggjar skúlin stættasamfelagið?

Á Bókadøgum skipaði Rithøvundafelagið fyri kjaki um at lesa, har nomið varð við spurningin, um øll skulu lesa, og um skúlin ikki eisini skuldi rúma teimum, sum ikki lósu so nógv, tí tey høvdu størri áhuga fyri handaligu fakunum. Fakliga snaringin var natúrlig, tí umframt at lesa og skriva, høvdu øll fýra í pallborðinum, tey trý á myndini omanfyri, og Oddfríður, bakgrund í skúlanum og lærarayrkinum. Undir yvirskriftini Hví skulu vit lesa - meira?  var Oddfríður Marni Rasmussen orðstýrari og setti spurningarnar í Skálanum. Hann er lærari í Skúlanum á Fløtum, næstformaður í Rithøvundafelagnum, rithøvundur, týðari og ritstjóri fyri Vencil, sum er fremsta tíðarrit fyri skaldskap á føroyskum. Her er hann avmyndaður í Blábar hóskvøldið, har limir í Rithøvundafelagnum lósu upp innan bólkurin Alto fór á pallinum, og niðanfyri í kafékrókinum í forhøllini í Norðurlandahúsinum seinrapartin leygardagin, tá Høvundakorterið var við aktuellum høvundum.  Maria Desirée Holm-Jacobsen, sum er s...

Poul Andrias er rokkstjørnan

Í dag var fundur í Visit Faroe Islands, har Guðrið Højgaard, stjóri, legði fram miðvísa arbeiðið, sum tey í sjey ár hava røkt, at fáa norðurlendska vertsskapin fyri Michelinhandanina til Havnar mánadagin hin triðja mai í Norðurlandahúsinum. Samskipandi verkætlanarleiðari verður Hildur Hilbertsdóttir Durhuus og Leif Sørensen er grundleggjarin og the grand old man, tá um føroyska matgerðarlist ræður. Saman við Gundur Fossdal skrivaði hann undir norðurlendska matmanifestið í 2004. Eftir fundin hitti eg Sunuva Eysturoy Lassen, samskiftis- og marknaðarleiðari hjá PAZ, sum hevur tvær Michelinstjørnur. - Hetta er øgiliga stuttligt, at tað er eydnast at fáa norðurlendska Michelinhátíðarhald til Føroya. Tað er størt bæði fyri ferðavinnu í Føroyum og fyri matstovuvinnuna. Tað, sum vit kunnu fáa burturúr hjá okkum á PAZ, er at fáa enn meira fokus á føroyska matmentan, og so er tað ein eyka síðuvinningur, at ljós verður varpað á PAZ, sum er einasta matstovan, ið beint nú hevur Michelinstjørnur. ...

Jú tú, teir eru komnir aftur

U2 Carnaval de Luz (Island 2026) Einaferð vóru teir stórir, U2 og alt teirra katalog, sangir um Van Diemen's Land, Amerika, blues, fátækadømi og trúgv. Kjarnin í míni fyrstu veruligu fatan av U2 vaks úr dupultu plátuni Rattle and Hum, sum eisini varð gjørd til film, sum Filmsfelagið vísti í biografinum hjá Paula, analogt á spola og gjøgnumskygdum lørifti.  Og so komu allar hinar, sum bygdu undir og bóru fram reindyrkaðan og passioneraðan plátuskaldskap, ið serliga søguliga norska blaðið, Beat, helt fast um í øllum ummælum, heilt aftur til hina fyrstu plátuna, Boy, við I Will Follow, og fram til varandi klassikararnar Joshua Tree, Achtung Baby og Zooropa, og paraðu fotomyndirnar hjá Anton Corbijn, eg einaferð vildi hava higar at hava fotoskeið á Landsmiðstøðini við lærarum. Eftir aldarskiftið, tá Listastevna Føroya hjá Helgu Hjörvar varð hildin í Norðurlandahúsinum og úti um landið, var eg eitt árið í Dublin og eitt annað í Sausalito, í báðum førum við skránni fyri Listastevnuna...

Gud gev mær tín frið

Leingi, ja í áratíggju, havi eg verið sannførdur um, at samkomur eiga ella í minsta lagi hava fostrað teir tónleikarar og sangarar, eg seti rættuliga frammarlaga í einum landslagi av ljóði, ið norski Alf Emil Eik fyrst í fýrsunum navngav og pakkaði inn í ein jólapakka og kallaði lydarkitektur og seg sjálvan ljóðarkitekt, sum málaði hann eitt rúm og landslag úr ljóði. At ljóðið verður fjórði veggurin, vendur móti okkum av siðbundna sjónleikarapallinum. Sjálvandi veldst alt um resonansin eftir upplivingarparametrunum hjá Hartmut Rosa, sum eg havi nevnt áður, og hvussu tú tekur hansara sosiologisku krosskipan til tín í eini roynd at skapa meining, ið gevur resonans júst í tíni tilveru. Í tekstinum á nýggju LP plátuni Onkustaðni er ein viðarlund (Tutl 2026) ger Benjamin Rajani greitt, at hann er kristin. Tað er annan vegin eitt bæði klárt og sterkt sólartekin at parafrasera fremsta sangskaldið í fríkirkjum á okkara leiðum, Linu Sandell, við orðunum Bert ein dag, og eitt bil, í ...

Sálmar við styrki

Eitt leygarkvøld í mars fara tey í PraiseHim at seta føroyska Hall Joensen og norska bólkin Salmer på Pøbb á skránna í Lívdini. Yvirskriftin er: Tvær konsertir. Eitt atgongumerki. Fyrireikararnir siga, at hetta kvøldið í mars verða sálmar í sentrum. Hallur byrjar við countrysálmum og -sangum klokkan sjey, og klokkan hálvgum tíggju fara Salmer på Pøbb á pallin við sálmum í rock-, blues- og gospel-búnað. Men hvat er tað fyri nakað, Salmer på Pøbb? Við meira enn fjøruti útseldum konsertum hevur bólkurin við sjáldsama navninum, Salmer på Pøbb, bergtikið áskoðarar kring alt Noreg. Nú kemur konseptið til Føroya við kendum sálmum í nýggjum hami, framúr góðum tónleikarum og einari hugnaligari konsertuppliving við sangi, nærveru og felagsskapi. Eg havi tosað við Thor-Erik Fjellvang, sum saman við Lewi Bergrud er leiðari í bólkinum Salmer på Pøbb um bólkin ella konseptið. Til gerandis arbeiðir Thor-Erik hjá Kirkelig Kulturverksted, sum við hópin av útgávum fylla nógv í mínum tónleikasavni....

At ferðast

At ferðast er ein av bestu mátum, sjálvur, at uppliva nýggjar veruleikar í einum polariseraðum heimi. Fyri trimum árum síðan var ferðamálið Krakow . Ein søguríkur býur, fyrst og fremst tí hann er so nær ukrainska markinum, at vit, mitt í Evropa, verða mint á aktuellu russisku dreparamaskinuna, og í túninum kunnu seta andlit á flóttar og tær avleiðingar, kríggj hevur. Eftir lítlari løtu kanst tú vitja týningarleguna  Auschwitz , sum enn er eitt varðveitt og skilmarkandi hugtak millum gerð og ógerð í okkara tíð. Í pólska miðbýnum er ein framsýning, har sagt verður um býarrúmið, at tað er borgarin sjálvur, sum definerar. - So hvussu framtíðar Krakow fer at síggja út, er fyrst og fremst upp til okkum sjálvi, býarinnar børn, at gera av. Frammanfyri ójøvnu tornini á Mariukirkjuni er torgið, har fólk úr øllum mentanum savnast. Fremst í tíðindunum hetta vikuskiftið hevur ein ungur póllendingur verið. Hann hevur skotið frá hond, fyrst alt húskið heima og síðan tilvildarlig fólk í ...