Birk

Emma Griffiths, sum í fjórðingsøld hevur rikið egna pr skrivstovu í New York av filmi, filmstevnum og arbeitt persónliga fyri filmsleikstjórar frá Aki, sum í Kaurismaki, til Werner, sum í Herzog, beyð mær í dag at síggja nýggja heimildarfilmin hjá Búa Egason Dam, "Birita", ið hon marknaðarførir úti í heimi, og í dag varð sýndur almenninginum fyrstu ferð á CPH:DOX stevnuni. Leikarar eru Birita Mohr, Egi Dam, Búi Egason Dam og Tjóðhild Patursson. Framleiðarar eru Jón Hammer, Mark Steele og Durita Sumberg. Meistarligi Franklin Symphor Henriksen hevur filmað við livandi kamera, kubanski Ricardo Acosta hevur klipt og Tom Ryan tendrað atmosferufylta ljósið. Tónleikin spælir amerikanski jazzgittaristurin, Bill Frisell, sum er kendur frá týsku raffineraðu jazzplátunum, ECM, og í hinum borðinum frá amerikanskum akustiskum Americana og bluegrasshøpi. Vit hoyra eisini Ega spæla á klaver og syngja Leonard Cohen sangin "If It Be Your Will", sum Mavis Staples syngur í endanum. ...

Komin aftur av feriu á okkara nýggju kanarisku suðurhavsoyggjum, har eg hoyrdi eitt norskt húski syngja arbeiðaraskaldið Aasen, sum Kurt Foss og Reidar Bøe gjørdu til útvarpsplátuna De nære ting í 1950, og Tummas Mikal Smith týddi til Nánd , mátti eg sanna, at her við ósan á Eystaruvág, savnast allir norðuratlantiskir havstreymar á borðinum í Roks.  Nú vetrarstongsulin er av, hevur Karin Visth, matstovuleiðari og sommelier í Roks og grannhúsinum Ræst, gjørt og sett saman ta nýggju skránna, ið hon serverar saman við Gretu úr Meksiko og Romano úr Filipsoyggjum.  Alt samalt borðreitt við grafiskum stíli hjá Tóroddi, ið vit síggja á matkorti, vínetikettum og í glas og rammu á søguligu bróstunum í Fútastovu, har niðurlendskar flísar í 350 ár hava prýtt kakkulovnin og verið karmur um elstu stovur og savningarmentan, vit enn kunnu njóta í høvuðsstaðnum, beint her heima í Havn. - Hví droymir tú heldur um fjarskotin lond, enn síggja tað vakra, sum er í nánd? Fyrst kemur Greta við ein...

  Nú eru trýogfjøruti dagar til bønartiltakið, eg varð boðin til, byrjar. Á hotelli saman við øðrum úr nógvum londum. Prísurin er nítjanhundrað og fimmhálvfems krónur. Tú kanst innkvartera teg við eini promokotu og so kanst tú eisini donera. Hugsi eina løtu um nýru og gøgn á altjóða marknaðinum, men skilji, at tað eru pengar, eg kann donera. Fái at vita, at hetta er eitt týdningarmikið átak við atliti á at menna sambond og samstarv millum jødar og kristin. Mín luttøka hevur týdning, tí hon kann vera við til at styrkja sambandið við bæði Ísrael og vinir Ísraels í einum avgerandi tíðarskeiði í søgu Ísraels. Tað eru fólk úr somu ættarbygd, sum eg, ið vísa mær á tiltakið. Kanska átti eg at fari, nú tíðin er til tað. Tað var jú her, at fakfelagsrørslan byrjaði, hond í hond við átrúnað, vinnulív og besta tónleik. Víkin er opin fyri bøn. Men hetta er ikki júst templið, mær varð forkynnað úr Nýggja Testamenti, heldur fakfelagsráðgevin, sum undir mínari lið vísir á sosialistisku karma...

Síðan sonevnda fullskala innrásin, ella ótamda russiska álopskríggið, byrjaði í Ukraina fyri fýra árum síðan, hevur Facebook verið ein samskiftismiðil hjá fleiri einstøkum persónum og breiðum felagsskapum. Oleksandra Matviichuk, omanfyri, er ein teirra. Hon býr í Kyiv og er leiðari í Center for Civil Liberties, sum fekk Nobelvirðislønina í 2022.   Ovast á Facebookbreddanum hevur hon hesi orð: Pessimism is a luxury we cannot afford. When strength runs out, character begins. Á fýra ára degnum fyri russisku innrásina skrivar hon soleiðis í dag: - Tey spyrja, hvussu eg kenni meg á minningaradegnum fyri fullskala innrásini, tá russiskar bumbur byrjaðu at falla á friðsamar býir, og russiskar tankskolonnur fóru móti Kyiv. Sannleikin er, at eg kenni einki serligt. Enn ein dagur av krígnum, sum er vorðin ein partur av lívinum hjá okkum. Nærri sagt, hevur hann oyðilagt alt tað, ið vit rópa vanligt lív.   Kanska, tá Russland stilnar sum ein sápubløðra og hetta kríggið endiliga er...

  Leygardagin helt danski høvundurin og journalisturin, Samuel Rachlin, talu á Torradøgum í Klaksvík. Hann er 79 ára gamal og hevur upplivað meir enn tey flestu. Bara navnagávan, foreldrini itu Israel og Rachel, avdúkar jødiska sambandið, og so at verða tikin úr Litava og flutt móti teirra vilja til Sibiria, og sum tíggju ára gamal enda í Danmark, er ein bakgrund, vit sjálvdan raka við á einum almennum tiltaki, sum ikki hevur missionerandi endamál at stuðla upp undir og verða hjáputur hjá troyttum livibreyðspolitikarum herheima, ella fyri tann saks skuld í øðrum londum og parlamentum, uttan at nevna nakran við navni. Fyri mær at síggja var tiltakið í Klaksvík leyst av øllum tílíkum bondum og ætlanum. Talarin, sum hevði skrivað sær eitt essay á leparnar, var hugtikin av náttúruni og sýninum úr nýggja Húsarhaldsskúlanum, sum hevur fingið navnið Rótin. Fult hús var, eg sat næstaftast, og í næsta rúmi gjørdu blásarar klárt til eitt tiltak við sálmum, so í harða akustikkinum mátti...

  Sjálvan minningardagin fyri holocaust og onnur fólkadráp, hava danskir veteranar í stillum sett eitt flagg fyri hvønn falnan danskan hermann við navni og dagfesting á í krígnum í Afganistan. Hóast minnisfløggini eru sett í blómukassar á almennum vegi, hevur amerikanska sendistovan við Dag Hammerskjölds Allé, við eins nógvum numrum sum jólakalendarin, fýraogtjúgu, ruddað tey burtur. Donsku veteranarnir vildu við stilla tiltakinum minnast teir vinir, ið fullu í krígnum. Orsøkin til markeringina er, at amerikanski forsetin, Donald Trump, ikki bara tileinkisger, men eisini ger gjøldur burtururúr donsku luttøkuni á hermótinum. Tað løgna er, at sama dag er einki mark fyri, hvussu amerikanarar og vit onnur minnast øll fólk, sum søguliga eru fallin í allari krígsstøðu, og at undirstøðið í hesum friðarvarðveitandi minnisarbeiði fyri størsta partin sprettir úr USA. Tað er ástøðið hjá Gregory Stanton, sum í tíggju kanska alt ov einføldum stigum peikar á, hvussu láturliggering, úti...

  Havi leitað í orðabókini, um nakað føroyskt orð er fyri "klakør", ið Orðabókagrunnurin lýsir sum forklappari, klappingarfólk (í sjónleikarhúsi, leigaður av høvundinum el. teimum leikandi) . Eftir hesa mynd og reportasju frá Degi og Viku mánakvøldið, sum stavar frá pressufundi hjá Donald Trump umborð á amerikanska forsetaflogfarinum Airforce One, hevur tankin um stramt stýrt klakør-virksemi , heilt inn í okkara egnu stovur, upptikið meg. Eru vit stýrd av klakørum? Bókarøðirnar og sjónvarpssendingarnar, sum halda okkum føstum í fatanini av, at einki land ella mentan hevur sum Amerika hersett okkara hugmyndir og tankar stuttar ella langar, grunnar sum djúpar, undir eygnalokunum og millum oyruni. Filmsleikarar og tónleikarar, sum standa á mínum hillum, hava øll rót í USA og amerikanskum viðurskiftum. Alt stavar hagani. Men hvørjir eru teir báðir til vinstru á myndini omanfyri, sum eru orsøkin til, at eg hugsi um klakørar og ryggklapparar í einum pallsettum leiki, har mi...

  Sannheit, sigur Kerik Kouklis, tá eg spyrji hann um loyvi at brúka myndina, hann tók úr vindeyganum á Hotel Føroyum av Nólsoynni í 2021 og hann hoyrir yvirskriftina.  "Truth!" sigur amerikanski myndamaðurin. Í mong ár hevði eg samband við okkara felags fotovin, Bill Schwab (1959-2025), sum fekk ein hjartatilburð á fotoskeiði á skotsku Hebridunum og doyði.  Soleiðis skrivaði Kerik Kouklis, sum var við Bill á fotoskeiðum í Føroyum, hin 29. oktobur í ár: Omanfyri eru teir báðir í eini sildaverksmiðju í Djúpavík í Íslandi. Í dag arbeiðir Kerik við myndini av Nólsoynni úr vindeyganum á Hotel Føroyum, eftir at vit høvdi tosað um sálmar hjá Kingo og at fanga bráddliga skiftandi føroyska ljósið: I am about 3/4 the way through matting 30 prints for my upcoming “Earth is Home II: A World of Color”. I really dislike cutting mattes. I realized today it’s like washing the dishes. There’s the satisfaction of getting it done. This photograph was made from my hotel window the first...

Við nýggjastu bókini “Food from the Sea: The Future of Seafood” er hetlendski rithøvundurin og ráðgevin í fiskivinnumálum, John Goodlad, í hesum døgum í Føroyum við dótturini, Hannah Mary Goodlad, sum stillar upp fyri the Scottish National Party til skotska parlamentsvalið í mai. - A large part of her campaign will be based on island autonomy, sigur pápin, ið er her saman við øðrum hetlendingum “looking at the politics of home rule and how Faroe can be an example to Shetland.” Fyri fullsettari høll á Havstovuni legði John Goodlad mikudagin fram nakrar tankar við høvuðsdenti á fuzzy thinking - leysar pástandir - í politiskum arbeiði, tiknir úr nýggjastu bókini, sum forlagið hjá Shetland Times gevur út. - It would be great to see you there if you can manage, sigur vinarligi hetlendingurin, ið eins og tey møttu, harmast um slitnaða ferðasambandið millum oyggjarnar og millum Føroyar og Skotland. Úr staðbundnum vinkli lýsir bókin framtíðina hjá fiskivinnuni eins og sjógætisframleiðsl...

Gløgg er komið á borðið, Beatles sangir úr Vestmanna eru í væntu í Reinsarínum, jólagávur frá Netflix eru longu komnar og brúktar, og Trump vil hava BBC á húsagang. Vónandi fær hann ikki ta gávuna. Í dystopisku tonkunum úr maskulinistisku tjúkkbókini og manifestinum ”Hey :-)” frá Trygva á Bókadøgum í Norðurlandahúsinum, verið eg brotin av, tá indiski Savio prikar meg á økslina. - Hvat sigur tú til loligohøgguslokk, loligo forbesi, úr Miðjarðarhavinum, sum nú er komin so langt norður, hann sleppur, spyr Savio í Barbara Fish House, og sigur, at hann er nýveiddur á Føroyabanka. - Jú takk, hann vil eg fegin smakka, loligohøgguslokkin av Bankanum. Fyrstu ferð, eg møtti Savio , ið er úr Goa í India, var fyri hálvsjeynda ári síðan í hesum somu hølum og køki í Baianstovu . Nú er Siddesh, sum er úr sama indiska býi, kokkur saman við Savio, ið er matstovuleiðari. Tíggju-armaði høgguslokkurin er eksotiska moyrur og reinur í smakkinum, stoktur á pannu í ein minutt. Afturvið eru leim og bacalao k...