Skip to main content

Posts

Showing posts with the label politikkur

Tryggjar skúlin stættasamfelagið?

Á Bókadøgum skipaði Rithøvundafelagið fyri kjaki um at lesa, har nomið varð við spurningin, um øll skulu lesa, og um skúlin ikki eisini skuldi rúma teimum, sum ikki lósu so nógv, tí tey høvdu størri áhuga fyri handaligu fakunum. Fakliga snaringin var natúrlig, tí umframt at lesa og skriva, høvdu øll fýra í pallborðinum, tey trý á myndini omanfyri, og Oddfríður, bakgrund í skúlanum og lærarayrkinum. Undir yvirskriftini Hví skulu vit lesa - meira?  var Oddfríður Marni Rasmussen orðstýrari og setti spurningarnar í Skálanum. Hann er lærari í Skúlanum á Fløtum, næstformaður í Rithøvundafelagnum, rithøvundur, týðari og ritstjóri fyri Vencil, sum er fremsta tíðarrit fyri skaldskap á føroyskum. Her er hann avmyndaður í Blábar hóskvøldið, har limir í Rithøvundafelagnum lósu upp innan bólkurin Alto fór á pallinum, og niðanfyri í kafékrókinum í forhøllini í Norðurlandahúsinum seinrapartin leygardagin, tá Høvundakorterið var við aktuellum høvundum.  Maria Desirée Holm-Jacobsen, sum er s...

Er góða menniskjað komið aftur?

Afturvið valfrásøgnum hjá serliga danska TV2, sum í fleiri førum hevði gott fokus á amerikansk valstøð, nú miðskeiðisval er, tí seinna forsetaskeiðið hjá Trump er hálvrunnið, spurdi eg í bíðiløtum CoPilot um demokratin í Texas, James Talarico, 37, sum dystaðist við republikanaran, Ken Paxton, 63: - Er James Talarico eitt dømi um, at góða menniskjað er komið aftur í amerikanskan politikk? Tað veldst sjálvandi um, hvør eygleiðarin er. Men nógv fólk síggja sanniliga James Talarico sum eitt tekin um eina øðrvísi og meira virðisgrundaða rødd í amerikonskum politikki. Hann er fyrrverandi fólkaskúlalærari, guðfrøðilesandi/prestalærdur og demokratiskur politikari úr Texas, og hann er vorðin kendur fyri at tosa um etik, trúgv, fólkaræði og sosialt rættvísi á ein róligan og virðiligan hátt. - Hvat ger hann serligan í amerikanskum politikki beint nú? Tað, sum ger hann serligan í eygunum hjá mongum, er, at hann ofta roynir at sameina kristin virði við politiskt arbeiði uttan tann stríðshug...

Góð samrøða - og neyðug

Í dag var podvarpssamrøðan hjá Sólvit, sum var einsamallur, um mentan og list á fíggjarlógini, og hví politikarar hava so torført við at játta pengar til mentan. At tosa um evnið hevði Sólvit fingið oyggjafelagan Oddfríð M. Rasmussen, sum er lærari, rithøvundur, ritstjóri og var í mong ár formaður í LISA, ið er Listafólkasamband fyri ellivu feløg. Við bakgrund sum politikari og formaður í mentanarnevndini í løgtinginum, útvarps og sjónvarpsmaður og viðmerkjari, er Sólvit heldur ikki nakar ársungi á økinum. Hann heldur, málsøkin, at listafólkini skulu bera kjakið, og sóknast eftir virknari dialogi á økinum. Útvarpsendingar eru eisini, leggur Oddfríður afturat, og nevnir Vágskálina og Kultura, men heldur, at tær hvíla á einstaklingum, og at tað er torført hjá øðrum at sleppa til mikrofonina. Mann klappar ov nógv hvørjum øðrum á ryggin, tá talan er um mentan, heldur Oddfríður, sum ynskir, at entusiasman varð  á støði við hana, sum hoyrist frá Tróndi Vatnhamar. Eingin ment...

Mentanarpolitikkurin liggur í fólkatinginum

  CoPilot gjørdi satirutekningina um føroyskan mentanarpolitikk - Føroyskur mentanarpolitikkur liggur á Fólkatingi! Orðini fullu greið og við eini klárari missión á tingi í morgun, tá Liljan Weihe tók orðið í kjakinum um, hvørt rakstrarstuðul skal latast mentanarhúsinum Varpinum í Klaksvík. Gott, greitt og klárgerandi sitat. Havi leitað eftir einum føroyskum mentanarpolitikki, men ongan funnið. Heldur ikki ætlanir um ein komandi av slagnum, einaferð í framtíðini, soleiðis, sum vit síggja hana. Heldur ikki í nýggjasta fíggjarlógaruppskotinum síggjast ábendingar um ein komandi føroyskan mentanarpolitikk. Fyri flaggskipið seinastu mongu árini, Tjóðleikhús, verður sagt: "Eingin játtan er í 2027." So "nu er den skid slået" fyri at vera í tí danska, sum hevur bitið seg fast sum føroyska mentapolitiska málið. Tað danska. Hyggja vit uttan um okkum í Havnini, so er fremsta mentanarliga íkast, eg havi sæð, nýtt slitlag á rennibreytina Tórsbreyt. Upprunaliga fjúrtan ...

Tann rami gandur

At vinda stórar og nýskapandi visiónir úr gamla útvarpsmiðilinum, og gera orð til myndir, er tann rami gandur hjá okkum lurtarum. Hvørki meir ella minni. Tað dugir Gunnar Nolsøe, og tað hevur hann enn einaferð prógvað við arkitektonisku stuttrøðini "Meiri enn tak yvir høvdið", sum nú er komin í helvt. Og tað er ikki sum at siga tað, at gera lurtaravendar sendingar, sum tær hjá Gunnari, ið her verða umrøddar, har vit sum nakað heilt nýtt kenna okkum sum borin á lógvum og fáa nýggjar tankar um tað, at seta búgv, ið altíð hevur verið og ivaleyst enn er lívsendamálið hjá øllum borgarligum pørum og teimum, sum byggja. So brúka vit restina av lívinum at betala fyri tað. Tað ger búreising, sum orðabókin kallar tað at byggja sær hús, til nakað heilt serligt, fyri ikki at siga lívsbroytandi. At rinda fyri bústað man vera millum fremstu føroysku privatbúskaparligu raðfestingar. Og tað síðsta, ið kemur í afturhond. Tað veit kapitalurin, sum í smáum og ofta lítið mentum samfeløgum ...

Mentanarligt kurteisi

Cadeau til samkomurnar í Havn. Cadeau , kurteislig vinagerð, sum franska orðabókin sigur um gávu og tinganest, ið nú kemur miðbýðarborgaranum til góða frá samkomuni City Church.  Eftir brunaskaða, og í kjalarvørrinum á Lívdini uppi í Hoyvík, har skjótast vaksandi búseting er í landinum, fer miðbýðarkirkjan at endurreisa samkomuhølið og skapa bestu tónleikauppliving fyri 400-500 fólk, sigur Tom Jacobsen, sum er pastorur, nú bygt verður nýtt, upp at næsta granna, sum er størsta spæliplássi í býnum. Spælipláss av tí slagnum, sum orðabókin gevur børnum og barnafamiljum, og sum á enskum verður kallað playground . Cadeau. Samstundis er forfallið í privatu Klubbabygningunum totalt, og kommunan fer eftir filmiskan biograffyrispurning, kanska um tíggju ár at hyggja uppá Bacalao sum møguliga íløgu til ein biografsýningarmøguleika, hin seinasta í landinum. Eitt visuelt upplivingarrúm, ið nær sum helst kann gleppa okkum, ið ganga í góða men seinasta biografin, av hondum. Tíggju ár. Tjóðp...

Ísrael og Russland eru ótryggast

  Hvar er best at búgva í einum heimi, ið er ótryggastur, alt síðan heimsbardagin endaði, og vitanin um holocaust og kjarnorkubumbuna komu fram, skaptu samstørv og settu seg á allar útbúgvingarskipanir í mentaða heiminum? Friðarstøðan í heiminum verður lýst í Global Peace Index , sum byggir á 23 vísitøl, ið verða tikin úr í trimum høvuðstættum, kríggj, trygd og dubbing, og vísa tryggleikan at búgva í 163 av heimsins londum. Spurt verður í kanningini, um kríggj er í landinum, ongoing conflict, og hvussu nógv eru deyð. Síðan verður spurt, hvussu trygdin er í landinum, safety & security, um brotsverk, yvirgang, harðskap, politiska órógv, flóttar og sosialan ótryggleika.   Samanfatandi verður at enda spurt um støðið á dubbing, militarisation, gjald til herin, vápn, hernaðarligar tænastur, Nato, krígs- og verjusamstørv. Samanumtikið sýnir Global Peace Index ta trygd og tann frið, sum er í einum nevndum landi. Kanningarstovnurin ger vart við, at kanningarøkið trygd og ...

Ísland er best og Russland ringast

Undir yvirskriftini Vision of Humanity hevur Institute for Economics & Peace aftur í ár gjørt ein lista, Global Peace Index , við 163 londum, har støðið verður tikið í 23 felags grundvirðum, at finna fram til, hvar tryggast og ótryggast er at búgva. Heimasíðan upplýsir í ár, at vit liva í ótryggastu tíðum síðan seinna heimsbardaga. Í so máta er støðan versnað tólv ár á rað, og tað er vorðið ótryggari at liva í 99 londum. Men bólkar av londum standa seg framhaldandi væl. Fremst, best og tryggast at búgva í eru Ísland og Nýsæland. Teimum á baki eru Sveis, Slovenia, Írland, Eysturríki, Portugal, Singapor, Finnland og Japan, sum er tíggju tey tryggastu londini at liva og búgva í. Danmark er á einum ellinta plássi. Ringasta og ótryggasta landið at búgva í beint nú, er Russland. Telja vit upp eftir, frá russiska 163. plássinum, er næstringast at búgva í Sudan. Upp frá botninum koma síðan hesi lond: Fólkalýðveldið Kongo, Ukraina, Ísrael, Suðursudan, Afganistan, Jemen, Sýria, og Mali...

Konsertir í Havn

Havnin hevur tikið seg nógv fram við fleiri tónleikaútgávum hetta vikuskiftið. Marianna Winter í Norðurlandahúsinum og Poulsen Brothers í Reinsarínum. Og enn er Mentanarnáttin ikki byrja. Hon verður næsta vikuskifti. Fríggjakvøldið var konsertin hjá Marionnu "The More You Know" í Norðurlandahúsinum. Eitt inniliga intimt, og tó komplekst og ikki minst visuelt sannførandi senusjov við nógvum úttrykkum frá happy-pop til fløktar familjurelatiónir í titulsanginum, har nakað persónligt er uppá spæl. Fleiri luttakandi, bæði tekniskt í salinum og berføtt á grøna pallinum hjá Jenný Kragesteen, har Ragnar Finsson er ein av týðuligu styrkjunum afturat Marionnu, bæði instrumentalt og vokalt. Í byrjanini er eitt gjøgnumskygt net hongt upp sum ein eksotisk náttklubba drapering, so heitið á áktuellu LP plátuni kann lýsa upp og standa á netinum mitt í rúminum, sum verður eitt interaktivt multimedia videosjov millum okkum møttu beint nú. Ein frálíkur gimmick, modernaður og retro, tá Marianna ...

Mítt sjúkrahús, mín brúgv og mín vegur - maktin er lokal

  Lesa vit uppskotini frá valdu tinglimunum um dialysu í Klaksvík, brúgv í Skálafirði og vegastrekki við Streymin, so er tað ein sannroynd, sum einki kann gerast við, at løgtingsvalið og tess valdu valevni eru lokal. Reint lokal. Men tað var ikki tað, sum skiftið frá gomlu skipanini legði upp til. So eg seti meg í morgun við skúlatelduna, sum nú er søgubókin. Valið til Føroya løgting gjørdist eitt valdømi við eini lógabroyting, sum varð samtykt í 2007 og brúkt fyrstu ferð til løgtingsvalið í 2008, sigur vitlíkið á skúlatelduni. Hetta var úrslitið av fleiri áratíggjum við kjaki um ójavnan millum umdømini og ynski um at gera valskipanina meira rættvísa. Fram til 2008 vóru Føroyar býttar í seks valdømi: Norðoyggjar, Eysturoy, Streymoy uttan Havn, Suðurstreymoy, Vágar og Suðuroy. Vitlíkið hjá Microsoft, sum er á skúlateldunum, heldur lítið um gomlu skipanina. Hon førdi til ójavnt vald, tí summi valdømi høvdu nógv færri veljarar per tingmann enn onnur. Harumframt eina sterka lokal...