Birk

At vinda stórar og nýskapandi visiónir úr gamla útvarpsmiðilinum, og gera orð til myndir, er tann rami gandur hjá okkum lurtarum. Hvørki meir ella minni. Tað dugir Gunnar Nolsøe, og tað hevur hann enn einaferð prógvað við arkitektonisku stuttrøðini "Meiri enn tak yvir høvdið", sum nú er komin í helvt. Og tað er ikki sum at siga tað, at gera lurtaravendar sendingar, sum tær hjá Gunnari, ið her verða umrøddar, har vit sum nakað heilt nýtt kenna okkum sum borin á lógvum og fáa nýggjar tankar um tað, at seta búgv, ið altíð hevur verið og ivaleyst enn er lívsendamálið hjá øllum borgarligum pørum og teimum, sum byggja. So brúka vit restina av lívinum at betala fyri tað. Tað ger búreising, sum orðabókin kallar tað at byggja sær hús, til nakað heilt serligt, fyri ikki at siga lívsbroytandi. At rinda fyri bústað man vera millum fremstu føroysku privatbúskaparligu raðfestingar. Og tað síðsta, ið kemur í afturhond. Tað veit kapitalurin, sum í smáum og ofta lítið mentum samfeløgum ...

Ummæli av "The Odyssey" (Christopher Nolan USA 2026 172 min): "The Odyssey" er besti filmur beint nú. Eingin ivi um tað. Hann gongur í Føroya seinasta biografskansa, Havnar Bio. Skalt tú síggja bara ein film í ár, ella í fleiri ár, so er hesin eitt gott, kanska besta, uppskot. Prísurin er 115 krónur og hóast avgjørt ikki barnafilmur, verður hann sýndur uttan aldursmark. Í Danmark, hagani undirtekstirnir koma, er aldursmarkið ellivu ár. Filmurin hevur enskan dialog, og er leysur av forngrikskum kvæðastevi. Bara í einum lítlum sekvensi hoyra vit ein vitugan mann siga nakað á forngrikskum. Tað er sum at vera aftur í tímunum hjá Hans Jacob Debes og Arnbirni Mortensen í Hoydølum í sjeytiárunum. Lærugreinin er fornaldarfrøði, ein av teim heilt góðu, men kortini varð hin fyrsta, ið effektivitetsfyristingin av skúlaverkinum skar burtur. Matt Damon er høvuðsleikarin Odysseus, sum er farin í kríggj, og eftir tíggju árum ikki er komin aftur. Heima er órógv, konan, Anne Hatha...

Við støði í konseptinum at deila, share platters, royndu vit fýra, nýggju matstovuna Tubbak við síðuna av Kjöt á søguliga Áarvegnum upp at Hotel Hafnia og yvir av Amtmansgarðinum í góðveðrinum mitt í Havn í kvøld. Lyklaorðini, vit sótu eftir við á midnátt, eru altjóða fynd, sniðfundiga vovin saman við staðbundnari søgu úr grannalagnum, ið starvsliðið dugir at lesa av við yrkislærdari nærveru, sum í enska attendance, ta tíð góð tænasta tekur, at ger teg sannførdam um, at tú ert í ikki bara góðum, men fyri tær teim bestu, so høgt verður tænastuhugtakið lyft. Hóast avrikið týðuliga er eitt úrslit av samstarvi hjá einum vælsamanspældum úrvalsliði - við Regitze av Tvøroyri, útlærd á Kong Hans, Joel Needlestone úr bretska høvuðsstaðnum, sum er sonur føroysku Marjun og býr í Kollafirði, Janus Einar, ið vit kenna sum gastronomiskan íverkseta á fleiri pallum og pólska køksleiðaran Karolinu - í oddinum, nú øll tosa um altjóða fótbólt, var tað Rebekka, sum við ættarbondum av Eiði, við okkara heim...

Við frontmonnunum, Mick Jagger og Keith Richards, The Glimmer Twins, sum báðir ganga á tríogfýrsinstjúginda ári, geva teir í Rolling Stones út nýggja LP, "Foreign Tongues", ið er hin fimmogtjúginda í teirra katalogi, sum byrjaði fyri fýraogtrýss árum síðan - og enn er í gongd. Tað er eindømi í rokksøguni. Beatles eru langt síðan givinir og Bob Dylan, sum man vera einasta samanberiliga navn og ikon, hórar enn við konsertum. Hin níggjuhálvfjerðs ára gamli Ronnie Wood, sum fyrr er kendur frá Jeff Beck og Rod Stewart í Small Faces, er triði í surrealistiskt sundurklipta pastellmálninginum omanfyri, "Stones Trinity" (2025), hjá unga amerikanska listamannininum, Nathaniel Mary Quinn (f.1977). Hann sigur á heimasíðuni hjá Larry Gagosian, har hann er umboðaður, at "Creating the album cover for the Rolling Stones is an artistic honor - a dialogue with one of the most enduring forces in cultural history." Eins og Rolling Stones hava sangir sum hin speed skjóta...

Dagurin byrjar sum allir aðrir við at eg tendri Útvarpið. Hefti meg við tvær søgur, har hin fyrra peikar inneftir í sjálvsnøgd, og hin seinna peikar úteftir í einum vónartanka um spírandi samhaldsfesti. Sagt verður fyrst í Útvarpinum, at konur fara at seta seg á trappuna í Vágsbotni at binda, eins og tær altíð hava gjørt á aðalfundi hjá Lærarafelagnum og framman fyri øllum innkeyptum fyrilestrahaldarum úr Danmark. Tað var hin innvenda. Eftir døgurða sigur Ingi í Útvarpinum eina amerikanska søgu um kvinnur, The Highwomen, sum nýtulka arbeiðarasangin hjá øllum heimsins monnum, Highwayman, har kvinnuliga útgávan er um eina heks, ið verður ákærd fyri gand og hongd í Salem. Eins og mannfólkasangurin enda tær eisini við orðunum "I am still around". K vinnurnar endurskriva arbeiðarakonseptið hjá monnunum, og seta kvinnur í søguni inn í staðin fyri menn, haldandi fast í at sálirnar koma aftur, kvinnur, sum hava verið kúgaðar, brendar og dripnar - og kortini liva víðari, sum sangu...