Birk

Tað var ein opinbering av teim heilt sjáldsamu at síggja "Klokkaran frá Notre Dame" í Norðurlandahúsinum fríggjakvøldið, har Gekkadagur er. Ja, Gekkadagur fyri April Fool's Day. Leikarar eru teir fimm konservatoriuútbúnu Bergur Fonsdal Johannesen sum maktfullkomni kirkjumaðurin Frollo, Maria á Lakjuni Djurhuus sum vakra sigoynaragentan Esmeralda, menninir hava hug á, Borgfríð Fonsdal Johannesen sum mishátti Quasimodo, burturgoymdur og desimeraða ímyndin av útskúgvan uppi í klokkutorninum, Aksel Dánjalsson Remmel sum rættskafni hernaðarleiðarin Phoebus og Ári Berghamar Danielsen sum frásøgumaðurin og barnsins umbosmaður á palli, Clopin. Ein samansjóðaður bólkur, sum lýtalesur í sangi, tóna og leiki alla tað drúgvu tíðina, sangleikurin vardi, kundi leverað pitch perfect í akrobatiskum og komiskum rørslum, og ganga inn og út um gluggan, sum børnini syngja, framhaldandi og óbrotið, og spæla uppá rullandi ljóðføri frá marimba og klaver til kontrabass og gittar, sum bráddli...

"No Rest for the Wicked" er bíbilska heitið frá Jesaja, sum nýggi romantiskt vampyriski ræðufilmurin tekur á seg við einum nýggjum sjangrukvinki, tá hann á føroyskum og donskum vil lýsa kærleika og knýtið millum menn við Føroyum sum palli og søguligum baksýni. Tað er ikki bara blóðsúgvandi vampyrar, ið hótta lívið millum gudsóttandi útróðrarmenn, ið, orðaleysir og bundnir at báti, tráa eftir sama kyni. Við vágvillum havi og stormandi regni er vatnið og vætan ein frásagnarliður, sum bæði er hóttan og reinsan, í hesum berliga samfelag, har eingi trø eru. Filmurin byrjar við ungu mandigu stjørnuni, Egor Venned , sum er Baldur, einsamallur á útróðuri, ið millum trøllsligu skerini inni undir landi hoyrir onkran rópa í tokuni. Hann fer at hjálpa, men kemur sjálvur í óføri og verður bjargaður av fremmandamanninum, Pilou Asbæk, ið er danskur hvalastingari, Helgi. Teirra samstarv og kollektiva leikaravrik er allan vegin framúr. Sekvensurin er mest sum eitt tableau úr "Don Juan ...

At vinda stórar og nýskapandi visiónir úr gamla útvarpsmiðilinum, og gera orð til myndir, er tann rami gandur hjá okkum lurtarum. Hvørki meir ella minni. Tað dugir Gunnar Nolsøe, og tað hevur hann enn einaferð prógvað við arkitektonisku stuttrøðini "Meiri enn tak yvir høvdið", sum nú er komin í helvt. Og tað er ikki sum at siga tað, at gera lurtaravendar sendingar, sum tær hjá Gunnari, ið her verða umrøddar, har vit sum nakað heilt nýtt kenna okkum sum borin á lógvum og fáa nýggjar tankar um tað, at seta búgv, ið altíð hevur verið og ivaleyst enn er lívsendamálið hjá øllum borgarligum pørum og teimum, sum byggja. So brúka vit restina av lívinum at betala fyri tað. Tað ger búreising, sum orðabókin kallar tað at byggja sær hús, til nakað heilt serligt, fyri ikki at siga lívsbroytandi. At rinda fyri bústað man vera millum fremstu føroysku privatbúskaparligu raðfestingar. Og tað síðsta, ið kemur í afturhond. Tað veit kapitalurin, sum í smáum og ofta lítið mentum samfeløgum ...

Ummæli av "The Odyssey" (Christopher Nolan USA 2026 172 min): "The Odyssey" er besti filmur beint nú. Eingin ivi um tað. Hann gongur í Føroya seinasta biografskansa, Havnar Bio. Skalt tú síggja bara ein film í ár, ella í fleiri ár, so er hesin eitt gott, kanska besta, uppskot. Prísurin er 115 krónur og hóast avgjørt ikki barnafilmur, verður hann sýndur uttan aldursmark. Í Danmark, hagani undirtekstirnir koma, er aldursmarkið ellivu ár. Filmurin hevur enskan dialog, og er leysur av forngrikskum kvæðastevi. Bara í einum lítlum sekvensi hoyra vit ein vitugan mann siga nakað á forngrikskum. Tað er sum at vera aftur í tímunum hjá Hans Jacob Debes og Arnbirni Mortensen í Hoydølum í sjeytiárunum. Lærugreinin er fornaldarfrøði, ein av teim heilt góðu, men kortini varð hin fyrsta, ið effektivitetsfyristingin av skúlaverkinum skar burtur. Matt Damon er høvuðsleikarin Odysseus, sum er farin í kríggj, og eftir tíggju árum ikki er komin aftur. Heima er órógv, konan, Anne Hatha...

Við støði í konseptinum at deila, share platters, royndu vit fýra, nýggju matstovuna Tubbak við síðuna av Kjöt á søguliga Áarvegnum upp at Hotel Hafnia og yvir av Amtmansgarðinum í góðveðrinum mitt í Havn í kvøld. Lyklaorðini, vit sótu eftir við á midnátt, eru altjóða fynd, sniðfundiga vovin saman við staðbundnari søgu úr grannalagnum, ið starvsliðið dugir at lesa av við yrkislærdari nærveru, sum í enska attendance, ta tíð góð tænasta tekur, at ger teg sannførdam um, at tú ert í ikki bara góðum, men fyri tær teim bestu, so høgt verður tænastuhugtakið lyft. Hóast avrikið týðuliga er eitt úrslit av samstarvi hjá einum vælsamanspældum úrvalsliði - við Regitze av Tvøroyri, útlærd á Kong Hans, Joel Needlestone úr bretska høvuðsstaðnum, sum er sonur føroysku Marjun og býr í Kollafirði, Janus Einar, ið vit kenna sum gastronomiskan íverkseta á fleiri pallum og pólska køksleiðaran Karolinu - í oddinum, nú øll tosa um altjóða fótbólt, var tað Rebekka, sum við ættarbondum av Eiði, við okkara heim...