Skip to main content

Posts

Showing posts from August, 2026

- Kanska skuldi eg sungið fyri teimum

Brimheim hevur leiklutin sum Beinta í filminum "No Rest for the Wicked". Hvussu fekst tú henda leiklutin? - Tað var mín góði vinur, Heiðrikur á Heygum, sum var við í fyrireikanini og ráddi filmsliðnum at kontakta meg. Eg havi altíð havt áhuga í leiklist sum listagrein, so eg hugsaði "hví ikki", tá eg fekk fyrispurningin í telefonini, og fór til casting, hóast eg kundi vænta, slettis ikki at sleppa við. Eg hevði latið meg í frakkan og skuldi fara, eftir at hava lisið nakrar senur fyri Anju, sum var castari, og leikstjóranum, Kaspar, tá eg vendi inn aftur og hugsaði - kanska skuldi eg sungið fyri teimum! So eg fór inn aftur og sang "Hurricane" úr míni nýggjastu plátu. Innan eg var liðug, sótu tey bæði og grótu, so eg fór avstað, eitt sindur meira sannførd um mínar møguleikar at sleppa við. Hvussu var at gera film saman við Pilou Asbæk og føroysku leikarunum, við Egor Venned fremst fyri? - Tað var vakurt at eygleiða eyðsýnda sambandið, sum var m...

- Hetta er ein ógvuliga persónligur filmur

Kasper Kalle er leikstjóri, nú vit í næstu viku sleppa at síggja "No Rest for the Wicked". Hann stendur á bryggjukantinum aftanfyri Sofiu Nolsøe Mikkelsen, sum er Ásla, Pilou Asbæk, ið er Helgi og Egor Venned, sum er Baldur. Foto Christian Geisnæs. Í dag gevur danska filmstíðarritið, Ekko , filminum fimm stjørnur. Eisini í Montreal hevur filmurin fingið hópin av framúr góðum ummælum í kritisku pressuni og borið hann saman við filmar hjá Robert Eggers. Nú verður filmurin sýndur á 25 altjóða filmstevnum. Framleiðari er SF Studios, hin størsti í Norðurlondum. Hinir báðir framleiðararnir eru Outlier Projects í Føroyum og Truenorth í Íslandi. Í 1980'unum gjørdist eg bilsin, tá ein týskari frá filmstevnuni í Berlin, Wieland Speck, vitjaði Filmsfelagið við klassiskt gotisku søguni ”Manor”, sum í smálutum lýsti Føroyar, og seinni kom út í týddari útgávu. Hvussu kom henda sermerkt fantastiska søga á tína leið? - Fyri fimm árum síðan hevði eg eitt hugskot um ein spælifilm, og...

Meira Dolly og minni polarisering

Í einari verð, sum er borin uppi av polarisering, spenningi og andstøðuskerping, ið heimligu orðabøkurnar siga um hesa sterkastu samfelagsmegi, polarisering, var Dolly Parton ein brúgvasmiður. Hon ikki bara kávaði útyvir eyðsýndar manglar í stættarsamfelagnum, nei hon slættaði sjógvin, sum tey siga á bíbilskum máli, ið var eitt av førleikamálum hennara. Sum ímyndin av einum røttum countrysangara, vaks hon upp við einum pápa, ið hvørki dugdi at lesa ella skriva. Í 1995 setti hon sær fyri at skapa Imagination Library á heimrustini. Í dag er bókasavnið hjá Dolly víðkað til fimm enskt talandi lond, har børn upp til fimm ára aldur, hvønn mánað fáa ókeypis bøkur sendandi. Countrysjangran er einasta tónleikarasjangra, ið á plátu, sum vit kalla miðilin, miðvíst og tilvitað arbeiðir við orðum og søgum úr gerandisdegnum hjá arbeiðaranum. Í dag er countrytónleikur sum hin einasti á plátumarknaðinum ein stuttsøgusjangra í sjálvum sær. Í ta tíð ein sangur á plátu varir, oftast lítið meir enn tr...

At spæla á okkara egna máli

Foto Jacob Møller Kjartan Hansen er Suni í filminum "No Rest for the Wicked", ið verður sýndur í Filmsfelagnum mikudagin 2. septembur. Dagin eftir, 3. septembur, verður almenn frumsýning í Havnar Bio, sum sýnir filmin næstu dagarnar, og 8. septembur er sýning í Løkshøll. - Sum sjónleikari veit eg, at tá vit spæla á okkara egna máli, og spæla nógv, tá mennast vit við rúkandi ferð, sigur Kjartan undan sýningini. - Tað var Anja Phillip, castari, sum bjóðaði mær til upptøkuroynd í Keypmannahavn, í januar 2024. Meðan eg gekk og bíðaði eftir svarinum, var eitt sindur av manereri, fyri at fáa tingini at passa saman. Eg var í føstum starvi á Aarhus Teater og mátti hava orlov, fyri at hava stundir at filma. Tað merkti, at siga farvæl til tveir óluksáliga spennandi leiklutir á Aarhus Teater. Og tað er ikki bara at siga tað. Foto Jacob Møller Annar var Rogozjin í "Idioturin" eftir Dostojevskij. Hin var Alan í leikinum "Carnage" - fleiri kenna kanska filmin fr...

Sofia er mamma Baldur

Sofia Nolsøe Mikkelsen hevur leiklutin sum mamman, Ásla, í filminum "No Rest for the Wicked", ið verður sýndur á undanframsýning í Filmsfelagnum mikudagin 2. septembur. Dagin eftir, 3. septembur, verður almenn frumsýning í Havnar Bio, sum sýnir filmin næstu dagarnar, og 8. septembur er sýning í Løkshøll. Framleiðarin, Lars Bredo Rahbek, sigur, um "Manor", at hesa søguna hevur Karl Heinrich Ulrichs hugsað og staðsett langt burturi frá meginlandsmentanini, á sama hátt sum Bram Stoker pallsetti Dracula í Transsylvania. - Føroyar, henda frumkenda søgnin, trúarheimurin og ferðin hjá eini móðir, at skilja sonin. Tað var sterkt og hjartanemandi. Og hóast Egor og Pilou manna høvuðsleiklutirnar, so er tað Sofía, ið er hin veruligi høvuðsleikluturin, tí av øllum er hon tann, ið mennist og broytir seg mest. Ævintýrið hjá H.C. Andersen "Søgan um eina móðir" er livandi og nemandi søgugongdin, subplottið , ið gevur filminum eitt ævigt gildi og breitt galdandi virði,...

Egor er Baldur í No Rest for the Wicked

Egor Venned býr í New York, men er føddur í Russlandi og kom sum tvey ára gamal til Føroya, har hann vaks upp. Longu sum tannáringur gjørdist hann modell, knýttur at altjóða fyritøkum í Milano, París, New York og Keypmannahavn. Hann hevur verið á forsíðununum á mótabløðum sum Vogue, og gingið catwalk fyri Versace, Armani og Tom Ford. Umframt at verða millum fremstu modell úti í heimi, hevur Egor fingið undirvísing í leiklist, at menna førleikan at standa á palli, tá rætta høvið kom á hansara leið. Høvuðsleikluturin sum Baldur, har hann í "No Rest for the Wicked" spælir saman við altjóða Game of Thrones stjørnuni Pilou Asbæk, er fyrsta høvið hjá Egor at royna seg á filmi. Ummælarar siga, at undirspældi stílurin og sakleyst melankolski framburðurin hjá Egor sampakkar væl við Baldur, ein leiklutur, ið samstundis førir hann aftur til heimlandið, har alt byrjaði. Ein bimbur í New York - Fyrstu ferð eg las ”Manor”, sá eg fyri mær, at søgan fór fram á Slættanesi í Vágum, h...

Frumkenda søgnin, trúarheimurin og ferðin hjá eini móðir, at skilja sonin

  Samrøða við Lars Bredo Rahbek, framleiðara í SF Studios, Keypmannahavn, um filmin "No Rest for the Wicked" undan frumsýningini í Havnar Bio. Medframleiðarar eru Outlier Projects í Føroyum og Truenorth í Íslandi. Hvør í sínum lagi hava danski filmsframleiðarin, Lars Bredo Rahbek, og eg sjálvur havt áhuga í týsku stuttsøguni "Manor" , sum fer fram í Føroyum og kom út í Leipzig í 1885. Týski løgfrøðingurin og politikarin, Karl Heinreich Ulrichs (1825-1895), skrivaði søguna, eins og hann sama ár skrivaði "Der Mönch von Sumbö". Eiler Fagraklett, talsmaður í LGBT+ Føroyum, skipaði fyri, at týska søgan kom út í føroyskari týðing hjá Hanusi Kamban í 2014, myndprýdd av Jón Sonna Jensen. Tað er úr hesi týsku søguni, "Manor", at Rasmus Birch hevur skrivað filmshandritið saman við leikstjóranum. - Eg eri so stoltur av hesum filmi, sigur Lars, og avdúkar, at hann var í Føroyum, tá Nils Malmros gjørdi filmin "Barbara" (1997). - Upprunaliga...

Filmar í felag í heyst

Í dag hevur Filmsfelagið kunngjørt nakrar av filmunum, sum eru á heystskránni og heilt inn í nýggja árið við Cannes vinnaranum "Fjord", sum hóast rumenskur er eins norskur og heitið. Filmsfelagið byrjar við eini føroyskari undanfrumsýning, "No Rest For The Wicked", ið byggir á týsku søguna "Manor", sum fer fram í Føroyum og er givin út í føroyskari týðing eftir Hanus Kamban. Eiler Fagraklett fer at innleiða sýningina. Umframt at viðgera kynspolitisk viðurskifti, sum í fyrsta filmi og í "Teenage Sex and Death at Camp Miasma" í novembur, fevnir skráin eisini um dialogskapandi filmar av geopolitiskum slag, sum í søguliga bretska spælifilminum, "Palestine '36", og ísraelska heimildarfilminum, "Innocence", ið viðgera viðurskifti undir ævigt aktuellu støðuni í Ísrael og økinum harumkring. Í seinna førinum verður leikstjórin sjálvur til staðar og fer at innleiða sýningina. Franski bókmentanarligi klassikarin hjá Albert Camus, ...

Í skannaranum

Undir Sjómannadøgum var eg í morgun á Klaksvíkar Sjúkrahúsi, har eg á fyrsta sinni sá dagsins ljós, til vónandi seinnu skanningina, sum í fyrra umfari var á sama stað í fjør vár. Tað var ein so mikið góð uppliving, at eg skrivaði eina søgu, sum nú er komin í Vencil nummar 26 undir heitinum "Tvær vikur". Tær tríggjar fryntligu, stuttligu og tænastusinnaðu fakkvinnurnar, ið vóru um meg í skannaranum í morgun, vildu lesa søguna, sum byggir á mína uppliving í fjør. Niðanfyri kanst tú eisini lesa hana. Tvær vikur Hann eitur Siemens og ikki Tesla, sigur Bára og vísir mær innum. Leggur hvít klæði fram og peikar á hvítu kummuna. Fólk eru fryntlig her norðuri. Tú fært hug at práta við tey, deila minnir úr gomlum døgum, kennir teg tryggan, hóast stopp stendur á reyðu gáttini. Kanska er tað ein roynd at skapa og knýta brýr, pontifex, eg hoyrdi ein prest um páskirnar siga. At leggja at við eina brúgv, tú sjálvur hevði skapt. Kom inn og legg teg, sigur hon og vísir mær á eitt runt høv...

Tann rami gandur

At vinda stórar og nýskapandi visiónir úr gamla útvarpsmiðilinum, og gera orð til myndir, er tann rami gandur hjá okkum lurtarum. Hvørki meir ella minni. Tað dugir Gunnar Nolsøe, og tað hevur hann enn einaferð prógvað við arkitektonisku stuttrøðini "Meiri enn tak yvir høvdið", sum nú er komin í helvt. Og tað er ikki sum at siga tað, at gera lurtaravendar sendingar, sum tær hjá Gunnari, ið her verða umrøddar, har vit sum nakað heilt nýtt kenna okkum sum borin á lógvum og fáa nýggjar tankar um tað, at seta búgv, ið altíð hevur verið og ivaleyst enn er lívsendamálið hjá øllum borgarligum pørum og teimum, sum byggja. So brúka vit restina av lívinum at betala fyri tað. Tað ger búreising, sum orðabókin kallar tað at byggja sær hús, til nakað heilt serligt, fyri ikki at siga lívsbroytandi. At rinda fyri bústað man vera millum fremstu føroysku privatbúskaparligu raðfestingar. Og tað síðsta, ið kemur í afturhond. Tað veit kapitalurin, sum í smáum og ofta lítið mentum samfeløgum ...

Millum ferðafólk og altartalvur

Um dagarnar hitti eg amerikansku hjúnini, Neils og Neelie Skoulund Kruse, sum búgva við Foxánna í Cary, Chicago.  Tey vóru við ferðamannaskipinum Azamara, og nú Neils verður 75, hava tey sett sær fyri, fyrstu ferð, at vitja í Føroyum.  Hann er av Kruse ættini úr lítla staðnum Snogebæk, "et fiskerleje", millum Nexø og Dueodde heilt har eysturi á Bornholm.  Fyrsti Kruse, sum kom til Føroya, Jens Jørgen, var hagani og síðani hava nøkur fólk í føroysku ættini tikið Snogebæk sum millumnavn. Fyrstu ferð eg møtti Neils var í januar 2001, tá Edward Fuglø, Unn og eg vitjaðu framsýningina, "Vikings: The North Atlantic Saga", í American Museum of Natural History í New York. Ørindini vóru at skapa eina fatanarrammu um Útnorðurframsýningina "Hunters of the North" , sum hevði føroyska heitið "Veiðimentan í Útnorðuri" og norðurlendska heitið "Fangskultur i Vestnorden". Edward skuldi seta handritið hjá Jóan Pauli Joensen í senu, so framsýningin kund...